ตาวาว หรือ รูม่านตาสีขาว (Leukocoria)

ในภาวะปกติเราจะเห็นรูม่านตามีสีดำ เมื่อรูม่านตามีสีขาวหรือมีลักษณะวาวคล้ายตาเพชรหรือตาแมว เป็นอาการที่บ่งบอกถึงความผิดปกติในลูกตา ในผู้สูงอายุ สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือต้อกระจก ซึ่งเป็นโรคที่สามารถผ่าตัดได้ และได้ผลดี แต่ถ้าเกิดขึ้นในเด็ก "ตาวาว"เป็นสัญญาณอันตราย เป็นภาวะเร่งด่วนที่ต้องรีบหาสาเหตุ และวินิจฉัยโดยเร็ว เพราะอาจเป็นโรคร้าย ที่สามารถส่งผลถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร สูญเสียดวงตา หรือแม้กระทั่งเสียชีวิตได้

โรคมะเร็งจอตาในเด็ก (Retinoblastoma) เป็นสาเหตุของตาวาวในเด็กอันดับต้นๆ ในปีหนึ่งๆ จะมีเด็กที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคนี้ทั่วโลกมากกว่า 7,000 คน 

ในอดีต เด็กที่เป็นโรคนี้มักจะเสียชีวิตแทบทุกราย เนื่องจากเซลล์มะเร็งสามารถลุกลามจากตาเข้าไปยังภายในสมองได้ แต่ในปัจจุบัน วิวัฒนาการของการรักษาได้ดีขึ้นเป็นอย่างมาก ทำให้อัตราการรอดชีวิตจากโรคนี้ในประเทศที่พัฒนาแล้ว สูงถึง 95-99% แต่ในประเทศที่กำลังพัฒนาบางประเทศเช่นประเทศในแถบแอฟริกา อัตราการรอดชีวิตอาจมีเพียงแค่ 50% การศึกษาในประเทศไทยที่โรงพยาบาลศิริราชเมื่อปี พ.ศ. 2552 พบว่าอัตราการรอดชีวิตอยู่ที่ 85% ซึ่งต่ำกว่าประเทศที่พัฒนาแล้วเล็กน้อย ทั้งนี้สาเหตุเนื่องมาจาก พ่อแม่ผู้ปกครองขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคมะเร็งจอตาในเด็กและภาวะตาวาวทำให้มักพาเด็กมาพบแพทย์เมื่อเซลล์มะเร็งลุกลามมากแล้ว การรักษาจึงได้ผลสำเร็จลดลง  

นอกจากโรคมะเร็งจอตาในเด็กแล้ว อาการ “ตาวาว” ยังเป็นอาการนำของโรคอื่นๆ อีกหลายโรค เช่น ต้อกระจกในเด็ก, เลือดออกในวุ้นตา, Coats disease, ภาวะหลอดเลือดในตาไม่สลายตัว, จอตาลอก, เป็นต้น โรคเหล่านี้สามารถรักษาได้ การรักษาจะช่วยให้เด็กมีการมองเห็นที่ดีขึ้น และช่วยให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้ในอนาคต

ตาวาวในเด็ก เป็นเรื่องด่วน เรื่องสำคัญ และอาจเป็นอันตรายแก่ชีวิต พ่อแม่หรือผู้ปกครองควรหมั่นสังเกตบุตรหลานถึงความผิดปกติดังกล่าว ถ้าพบควรรีบพาบุตรหลานของท่านไปพบจักษุแพทย์เพื่อทำการรักษาโดยเร็ว

บทความโดย

นพ.จรินทร์ ศักดิ์ธนะเศรษฐ

ศ.พญ.ละอองศรี อัชชนียะสกุล

ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล