คลังความรู้สำหรับประชาชน

"ทำผ่าตัดต้อกระจกวิธีไหนดี"

24 พฤศจิกายน 2547

บทความจากราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย

By admin

"ทำผ่าตัดต้อกระจกวิธีไหนดี"

1.Extracapsular lens extraction (ECCE)
2. Phacoemulcification (PE)
3.Manual phaco fracture (MPF)

Extracapsular lens extraction (ECCE)

ECCE เป็นการผ่าตัดต้อกระจกโดยเปิดแผลกว้างที่ cornea ทำ capsulotomy ด้วย can opener technic โดยใช้เข็มเบอร์ 26 ที่ดัดให้งอ, หลังจาก express nucleus ออกมาแล้วก็ใช้เข็ม simcoe ดูด cortex ออกจนหมดเหลือแต่ capsular bag ที่ใส ขบวนการขั้นสุดท้าย คือ การสอดใส่เลนส์แก้วตาเทียมเข้าไปให้อยู่ใน capsular bag ซึ่งอาจใช้ viscoelastic substance หรือไม่ก็ได้ ขึ้นอยู่กับความถนัดและความชำนาญ หลังจากล้าง anterior chamber จนสะอาดแล้วก็ปิด corneal wound ด้วย 10-0 nylon จำนวนระหว่าง 5-10 stitches ตามขนาดความกว้างของแผลในประเทศไทยวิธี ECCE นี้ได้เริ่มนำมาใช้ครั้งแรกประมาณปี 1982 โดยแพทย์ไทยในอเมริกาหลายๆ ท่านได้นำเทคนิคนี้ซึ่งในเวลานั้น ถือว่าเป็นวิธีที่ทันสมัยที่สุดมาสอนแสดงให้กับจักษุแพทย์ในประเทศไทย ก่อนหน้านี้พวกเรารุ่นเก่าทำผ่าตัดโดยใช้วิธี intracapsular lens extraction (ICCE) โดยเอา cataract ออกทั้ง capsule หลังผ่าตัดคนไข้จะต้องใส่แว่นหนาๆ (พวกเราเรียกเล่นๆ ว่า แว่นขนมครก เพราะรูปร่างของเลนส์แว่นตาเหมือนขนมครกจริงๆ) หรือใส่ contact lens ซึ่งทำให้เกิดความยุ่งยากและเพิ่มภาระในชีวิตประจำวัน เพราะการใส่แว่นหนาๆ จะมีปัญหามากโดยเฉพาะถ้าใส่ข้างเดียว ส่วนการใส่เลนส์สัมผัสสำหรับผู้สูงอายุก็ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ง่ายนัก การผ่าตัดด้วยวิธี ECCE และใส่เลนส์แก้วตาเทียมทำให้คุณภาพชีวิตของคนไข้ดีขึ้น และ indication ในการผ่าตัดต้อกระจกก็เปลี่ยนไปมาก
วิธี ECCE นี้ ลดความนิยมลงไปบ้างแต่ก็เป็นวิธีที่มีคุณค่าในตัวของมันเอง ประการแรกคือ ความประหยัด เพราะใช้เครื่องมือที่ราคาไม่แพง ดูแลรักษาและทำความสะอาดง่าย ไม่ต้องมีการบำรุงรักษาซึ่งต้องใช้เทคนิคพิเศษ ความประหยัดขั้นที่สอง คือ ใช้ viscoelastic substance น้อยมาก แพทย์ที่มีความชำนาญไม่จำเป็นต้องใช้เลย และ fluid ที่ใช้ต่อ case ก็น้อยมาก สำหรับต้อกระจกที่แข็งมากๆ วิธี ECCE จะประหยัดเวลาและลดความเครียดของแพทย์และลดความบอบช้ำต่อ cornea ได้มาก ในการทำ ECCE เราสามารถกำหนดเวลาในการทำได้อย่างแน่นอนไม่ว่าต้อจะแข็งหรือนิ่มก็ตาม เพราะเป็นการเอา nucleus ออกทั้งก้อน ข้อดีอีกประการหนึ่งก็คือ การผ่าตัด ECCE ไม่ต้องใช้ความชำนาญมาก เมื่อเทียบกับวิธีอื่น โอกาสที่จะเกิด complication ระหว่างการผ่าตัดก็น้อยกว่า และ complication ที่เกิดในระหว่างการทำ ECCE ก็จะไม่รุนแรงเหมือนกับวิธี small incision ทั้ง 2 วิธี ข้อเสียที่สำคัญของวิธีนี้ก็คือ เนื่องจากแผลกว้างจึงต้องใช้เวลาดูแลรักษาแผลอยู่นานกว่าวิธี small incision